Wizyta u alergologa jest kluczowa w diagnostyce i leczeniu alergii. Już na początku spotkania pacjent może spodziewać się szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, a następnie wykonania odpowiednich testów alergicznych, które pozwalają na postawienie właściwej diagnozy oraz wdrożenie skutecznego leczenia[3][7].
Jak przebiega wizyta u alergologa?
Podczas pierwszej wizyty lekarz przeprowadza obszerny wywiad lekarski. Pytania dotyczą objawów, czasu ich występowania, powiązania z czynnikami środowiskowymi, przewlekłych chorób, reakcji organizmu, stosowanych leków oraz rodzinnej historii alergii. Następnym etapem jest badanie przedmiotowe – lekarz ocenia zmiany skórne, drogi oddechowe, gardło, oskrzela oraz płuca w celu postawienia wstępnej diagnozy. Celem tych działań jest zidentyfikowanie potencjalnych alergenów oraz ustalenie dalszych kroków diagnostycznych[3][7].
W razie potrzeby pacjent zostaje zakwalifikowany do odpowiednich testów alergologicznych. Wybór typu testu (testy skórne punktowe, testy płatkowe lub badania krwi) zależy od zgłaszanych objawów i podejrzenia konkretnego rodzaju nadwrażliwości[3][7].
Jak przygotować się do testów alergologicznych?
Przed wykonaniem testów skórnych konieczne jest zachowanie odpowiednich zasad przygotowania. Skóra musi być czysta, sucha i wolna od zmian chorobowych. Należy również unikać stosowania leków przeciwalergicznych (antyhistaminowych oraz sterydów) przez określony czas przed badaniem, ponieważ mogą one fałszować wyniki testów[1][5]. Właściwe przygotowanie jest warunkiem uzyskania wiarygodnych rezultatów.
Przebieg testów skórnych punktowych (SPT)
Testy skórne punktowe są podstawową metodą rozpoznania alergii IgE-zależnych. Badanie najczęściej wykonuje się na przedramionach, a u dzieci lub osób z przeciwwskazaniami – na plecach. Na skórę nakłada się krople roztworów alergenów w określonych odstępach (min. 2 cm). Dodaje się również kontrolę dodatnią (histaminę w stężeniu 1-10 mg/ml) oraz kontrolę ujemną (sól fizjologiczna)[1][4][5].
Kolejnym krokiem jest nakłucie skóry jednorazowym lancetem lub nożykiem na głębokość ok. 0,5-1 mm, co z reguły jest niemal bezbolesne. Po wykonaniu wszystkich nakłuć pacjent musi odczekać 15-20 minut, nie trąc ani nie drapiąc miejsca testów. Następnie mierzy się średnicę bąbla powstałego w odpowiedzi na poszczególne alergeny. Średnica bąbla większa niż 3 mm uznawana jest za wynik dodatni. Wynik kontroli histaminowej potwierdza prawidłową reaktywność skóry[1][3][4][5].
Testy płatkowe – przebieg i zasady
W przypadkach podejrzenia alergii kontaktowej wykonuje się testy płatkowe. Polegają one na przyklejeniu do skóry pleców specjalnych krążków bibułowych nasączonych alergenami. Plastry pozostają na skórze przez 48 godzin, a odczytu reakcji dokonuje się po 48, 72 i czasem 96 godzinach. Ocenia się charakter i nasilenie zmian skórnych, takich jak grudki czy pęcherze[2][6]. Test ten pozwala wykryć reakcje opóźnione typu IV, charakterystyczne dla niektórych alergii zawodowych i kontaktowych.
Badania z krwi jako element diagnostyki alergicznej
Jeśli testy skórne nie mogą być wykonane lub istnieje potrzeba potwierdzenia wyników, może zostać zlecone badanie poziomu IgE specyficznych dla alergenów z próbki krwi żylnej. Wynik wykazuje, na które alergeny organizm reaguje produkcją przeciwciał IgE. Jest to pomocne zwłaszcza przy nasilonych objawach skórnych bądź innych przeciwwskazaniach do testów skórnych[6].
Interpretacja wyników i co dzieje się po badaniu
Po zakończeniu testów alergolog klasyfikuje wyniki, porównując je z wcześniejszym wywiadem i objawami zgłaszanymi przez pacjenta. Rozpoznanie opiera się na całościowym obrazie klinicznym: wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz uzyskanych wynikach testów. W zależności od ustalonej przyczyny alergii lekarz ustala indywidualny plan leczenia, który może obejmować farmakoterapię, immunoterapię alergenową lub dalszą diagnostykę[3][7].
Całość wizyty u alergologa zajmuje zazwyczaj 30-60 minut. W razie potrzeby lekarz kieruje pacjenta na dodatkowe badania lub zaleca kolejne testy, jeśli wymagane są szczegółowe dane do postawienia ostatecznej diagnozy[7].
Czego można się spodziewać podczas wizyty?
Wizyta u alergologa to uporządkowany proces diagnostyczny, obejmujący wywiad, badanie fizykalne, odpowiedni dobór testów (skórnych punktowych, płatkowych lub z krwi), interpretację uzyskanych danych oraz przygotowanie spersonalizowanej terapii. Na każdym etapie kluczowa jest współpraca pacjenta z lekarzem, przestrzeganie zaleceń przygotowawczych oraz szczegółowa obserwacja reakcji organizmu na zastosowane procedury[3][7].
Podsumowanie
Pierwsza wizyta u alergologa rozpoczyna się wywiadem i badaniem fizykalnym, po których przeprowadzane są testy skórne lub badania krwi. Prawidłowe przygotowanie do testów i ścisłe przestrzeganie zaleceń są podstawą wiarygodnej diagnostyki alergii. Wyniki interpretowane są łącznie z objawami pacjenta, a efektem wizyty jest jasno sprecyzowany plan leczenia oraz, w razie potrzeby, skierowanie na dalsze badania[3][7].
Źródła:
- [1] https://zdrowie.pzu.pl/poradnik-o-zdrowiu/szczegoly/testy-skorne-przygotowanie-przebieg-wskazania
- [2] https://dpmed.pl/blog/jak-wykonac-testy-alergiczne/
- [3] https://www.fundacjaalergia.pl/leczenie/diagnostyka-alergii
- [4] https://recepta.pl/artykuly/testy-alergiczne-jak-sie-je-robi-jak-sie-przygotowac
- [5] https://enel.pl/enelzdrowie/zdrowie/testy-alergiczne-czym-sa-i-jak-sie-do-nich-przygotowac
- [6] https://www.medistore.com.pl/a/zdrowie/testy-alergiczne
- [7] https://www.medicover.pl/alergie/pierwsza-wizyta-u-alergologa/
StrefaOpiekunki.pl to portal dedykowany świadomemu rodzicielstwu, gdzie ekspertka wiedza łączy się z codziennymi doświadczeniami rodzin. Tworzymy treści wspierające rodziców i opiekunów w podejmowaniu przemyślanych decyzji dotyczących opieki, rozwoju i wychowania dzieci.