Czy testy alergiczne robi się na czczo?

Czy testy alergiczne robi się na czczo? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przed diagnostyką alergii. Już na początku warto wyjaśnić: testy alergiczne z krwi nie wymagają bycia na czczo, a w przypadku testów skórnych, kluczowe jest odstawienie leków przeciwhistaminowych, nie głodówka. Poniżej szczegółowo wyjaśniam różnice oraz najważniejsze kwestie dotyczące przygotowania się do obydwu typów badań.

Testy alergiczne z krwi – czy trzeba być na czczo?

Najważniejsza informacja: testy alergiczne z krwi nie wymagają bycia na czczo. Spożywanie posiłków nie wpływa istotnie na wynik analizy poziomu przeciwciał IgE, które są mierzone w tym badaniu. Wyniki są wiarygodne niezależnie od ostatniego posiłku.

Osobom przygotowującym się do tego badania zaleca się jedynie, aby przed pobraniem krwi zachowały przerwę od jedzenia wynoszącą 4-6 godzin. Ma to na celu przede wszystkim wystandaryzowanie warunków i ułatwienie laboratorium porównania prób. Dopuszczalny jest lekki posiłek, jeśli nie da się zachować pełnej przerwy, szczególnie u dzieci.

Testy te uznaje się za komfortowe, a zaawansowane panele alergiczne jak ALEX są w stanie zbadać naraz do 300 alergenów. Wyniki zwykle uzyskuje się po kilku do kilkunastu dniach, w zależności od zakresu badania. Są one ważne przez około 6 miesięcy i nie podlegają wpływowi leków przeciwhistaminowych – nie trzeba ich odstawiać przed badaniem.

Testy skórne – jak wygląda przygotowanie?

Testy alergiczne skórne (np. prick testy, testy płatkowe) wymagają innego przygotowania niż badania z krwi. Przed ich wykonaniem nie ma potrzeby pozostawania na czczo. Kluczowym elementem jest odstawienie leków przeciwhistaminowych na około tydzień przed planowanym testem, ponieważ mogłyby one zaburzyć reakcję skóry i zafałszować wyniki.

Badanie polega na nałożeniu kropli alergenów oraz próbek kontrolnych na skórę przedramienia lub pleców. Następnie każda kropla jest delikatnie nakłuwana jednorazową lancetą. Po 15-20 minutach sprawdza się reakcję: w przypadku alergii pojawia się swędząca wypukłość. Kontrola dodatnia (histamina) oraz kontrola ujemna (roztwór soli fizjologicznej) pozwalają ocenić prawidłowość testu.

Wskazaniem do rezygnacji z badania może być brak reakcji skóry na histaminę – świadczy to, że wynik testu byłby niemiarodajny. Wyniki testu skórnego także są interpretowane przez alergologa i ważne przez około pół roku.

Rodzaje testów alergicznych i sposób działania

Testy alergiczne wykorzystują alergeny, czyli substancje wywołujące reakcje uczuleniowe. W testach skórnych stosuje się zarówno alergeny wziewne, pokarmowe, jak i kontaktowe. Po aplikacji i nakłuciu ocenia się wystąpienie miejscowej reakcji – czerwonej wypukłości, świądu. Testy z krwi natomiast wykrywają poziom swoistych przeciwciał IgE wobec konkretnych alergenów, zaraz po pobraniu krew jest analizowana w laboratorium.

Próbka krwi przechodzi proces wydzielenia osocza. Następnie dodaje się do niej wyselekcjonowane alergeny, a test paskowy wykazuje ich obecność, zmieniając zabarwienie. Zaawansowane testy jak ALEX identyfikują kilkaset alergenów jednocześnie.

Czynniki wpływające na wynik testu

W przypadku testów skórnych największe znaczenie ma odstawienie leków przeciwhistaminowych. Ich obecność w organizmie może całkowicie zablokować reakcję skóry na alergen. Przygotowanie nie wymaga bycia na czczo, nie wymusza rezygnacji z jedzenia tuż przed badaniem.

W laboratoriach wykonujących testy z krwi zalecana jest jedynie przerwa od jedzenia, by uzyskać jednorodność pobranej próbki i uniknąć obecności np. tłuszczu pokarmowego, jednak nie ma konieczności odbywania długotrwałej głodówki. Wynik badania nie jest zmienny przez leki przeciwhistaminowe lub niewielką ilość spożywanego jedzenia.

Ile czeka się na wyniki i jak długo są ważne?

Wyniki testów alergicznych z krwi uzyskuje się zwykle w ciągu kilku-kilkunastu dni, w zależności od zakresu panelu i liczby sprawdzanych alergenów. Obydwa rodzaje testów mają ważność około 6 miesięcy. Po tym czasie układ odpornościowy może zmienić swoją odpowiedź na alergeny i konieczna jest ponowna diagnostyka przy utrzymujących się objawach.

Podsumowanie – czy testy alergiczne robi się na czczo?

Do testów alergicznych z krwi nie trzeba być na czczo. Odpowiednia przerwa od ostatniego posiłku (około 4-6 godzin) wystarczy do zapewnienia porównywalności prób. Testy skórne wymagają odstawienia leków przeciwhistaminowych, ale nie głodówki. Kluczem do uzyskania wiarygodnego wyniku jest właściwe przygotowanie zgodnie z typem badania. W razie wątpliwości zawsze należy skonsultować szczegóły z lekarzem alergologiem przed przystąpieniem do diagnostyki.