Kto napisał bajkę Kopciuszek i skąd pochodzi ta opowieść?

Kopciuszek jest jedną z najpoznawalniejszych bajek wszechczasów, której autorstwo przypisywane jest Charlesowi Perrault. Jednak geneza tej opowieści sięga znacznie dawniej niż czasy francuskiego pisarza. W artykule wyjaśniamy, kto napisał bajkę Kopciuszek oraz jakie są źródła jej niezwykłej historii.

Kim jest autor bajki „Kopciuszek”?

Za najbardziej znaną obecnie wersję opowieści o Kopciuszku uznaje się tekst napisany przez Charlesa Perrault – francuskiego autora żyjącego w XVII wieku. Perrault stworzył tę baśń samodzielnie, czasami korzystając z pomocy 19-letniego syna. Jego wersja, zawierająca wątki magii i postać dobrej wróżki chrzestnej, dominuje we współczesnych wydaniach oraz adaptacjach i uchodzi za najpopularniejszą interpretację tej historii. Kluczowe elementy baśni takie jak okrutna macocha, śmierć matki bohaterki, trudna codzienność Kopciuszka oraz motyw szklanego pantofelka stanowią cechy charakterystyczne wersji Perraulta [1][3][4].

Pochodzenie opowieści o Kopciuszku

Historia „Kopciuszka” nie powstała jednak wyłącznie w Europie. Jej rodowód jest znacznie starszy i rozciąga się aż do Chin. Najdawniejsza znana wersja tej opowieści to historia Ye Xian z IX wieku. W tej bajce dziewczyna opiekuje się magiczną rybą a jej wyjątkowe buty – podarowane przez władcę – stają się narzędziem rozpoznania oraz odmiany losu [2]. Europejska tradycja „Kopciuszka” została zapoczątkowana w 1634 roku przez Giambattistę Basilego, autora „La Gatta Cenerentola”. Z kolei swoją wersję baśni znaną jako „Aschenputtel” opracowali również Bracia Grimm, znani z systematycznego jej modyfikowania i ulepszania aż do ostatniego wydania w 1857 roku [2]. W Polsce pierwsze znane tłumaczenie i adaptację tego motywu przygotował Gliński w 1853 roku [2].

Ewolucja i znaczenie motywu Kopciuszka

Motyw Kopciuszka przeszedł długą ewolucję, przenikając różne kultury i epoki. Wersja chińska kładła nacisk na magię i los, a rolę kluczowego rekwizytu pełniła ryba oraz niezwykłe buty. Przejście motywu do Europy nastąpiło przez dzieło Basilego, w którym pojawiły się pierwsze ślady nowoczesnego kształtu tej baśni. Perrault – rozwijając bogactwo wcześniejszych historii – wzbogacił opowieść o nowe elementy: magiczną wróżkę oraz przemianę dyni w powóz. Wersja Perraulta wprowadziła wyraźny podział ról, zła macocha i dobroć głównej bohaterki stały się symboliczne [2][4].

Wersja Braci Grimm ukazuje natomiast pierwiastki mroczniejsze, podkreślając surowość relacji rodzinnych i znaczenie sprawiedliwości losu. Każda adaptacja Kopciuszka odzwierciedlała typowe dla epoki wartości oraz wyobrażenia o moralności i sprawiedliwości, jednocześnie wzmacniając przekaz o nagrodzie dla osób uczciwych i pokrzywdzonych [2].

Najważniejsze motywy i przesłania baśni

Kopciuszek należy do tych baśni, które łączą elementy magii i wątki realistyczne. Podkreśla znaczenie zmiany społecznej – przemianę dziewczyny służącej w księżniczkę. Istotnym przesłaniem historii jest przekonanie, że dobro zostaje wynagrodzone, a zło ukarane. Los Kopciuszka odmienia się dzięki przypadkowi oraz działaniom magicznym. Bajka wyraźnie ukazuje walkę przeciw niesprawiedliwości i okrucieństwu, a odwaga, dobroć i pracowitość stają się kluczowymi wartościami [3][7].

Opowieść posiada magnetyzującą siłę oddziaływania na dziecięcą wyobraźnię, niezmiennie stanowiąc inspirację zarówno do licznych adaptacji, jak i analiz literackich. Współczesne wydania, tak jak u Perraulta, obejmują bogato ilustrowane książki z twardą oprawą, ukazując trwałą popularność tego ponadczasowego motywu [6][7].

Podsumowanie – kto napisał Kopciuszka i skąd pochodzi opowieść?

Za twórcę najbardziej znanej wersji „Kopciuszka” uznawany jest Charles Perrault, jednak najstarsze korzenie tej baśni sięgają chińskiej opowieści Ye Xian z IX wieku. Europejską recepcję tej historii zapoczątkował Basile w 1634 roku, później modyfikacje i adaptacje przygotowywali Bracia Grimm oraz autorzy narodowi w poszczególnych krajach. Ostateczny kształt, znany dzisiejszym czytelnikom, oraz popularność zawdzięczamy jednak przede wszystkim Perraultowi, którego tekst jest nieprzerwanie najczęściej publikowaną wersją tej ponadczasowej bajki [1][2][3].

Źródła:

• [1] https://www.tvp.pl/65617437/napisal-kopciuszka-i-czerwonego-kapturka-kim-byl-charles-perrault
• [2] https://pl.wikipedia.org/wiki/Kopciuszek_(ba%C5%9B%C5%84)
• [3] https://poezja.org/wz/interpretacja/5348/Jaki_jest_moral_Kopciuszka
• [4] https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/perrault-kopciuszek.html
• [6] https://www.poczytaj.pl/ksiazka/kopciuszek-lektura-szkolna-w-komiksie-charles-perrault,496405
• [7] https://www.swiatksiazki.pl/kopciuszek-ilustrowana-lektura-6540920-ksiazka.html